Ở nông thôn thì
đám hỉ đám hiếu, ở thành phố thì các "bãi nhậu" hoặc nhà hàng. Chiều
chiều ta hay gặp những tiếng hô "Một hai ba zô, một hai ba zô". Thú
thật tôi không thể nào tiêu hóa nổi cái kiểu chụm vào nhau rồi hô như thế. Mà, cái kiểu hô ấy, nó không phải tự
phát, nó được cả một số cuộc họp rồi tổ chức liên hoan của các tổ chức, nhất là
các bạn trẻ hưởng ứng.
Rất nhiều lần
tôi chứng kiến những bóng áo xanh chụm lại hô vang điều này. Mà không chỉ hô một
lần, còn lặp lại nhiều lần cho nó... máu. Có thể đây là một cách tập hợp,
một cách "truyền lửa", nhưng
cách này có vẻ không hợp nữa rồi. Đi đám cưới cũng thế, sợ nhất là một ông miệng
cười cười, tay bưng ly bia hoặc rượu sang... mời cả bàn. Và kiên nhẫn đứng chờ
cả bàn uống xong, bắt tay từng người rồi... lại sang bàn khác.
Bạn tôi dạy ở
Đại học quốc gia Lào, một hôm nửa đêm gọi điện thoại từ Viêng Chăn về thảng thốt:
Văn hóa nhậu Việt Nam đã sang Lào rồi ông ơi. Ấy là một nhóm công nhân có, kỹ sư có... sang
làm cái sân vận động cho Lào nhân dịp SEA Game và họ nhậu, họ cũng chụm lại
và... 1, 2, 3 dô. Anh bạn bảo, chết mất, xấu hổ vô cùng. Lào họ có "văn
hóa" nhậu nhẹt như ta đâu?
Là trở lại cái
vụ chị Nga ở Thành phố Hồ Chí
Minh vừa bị bắt vì gây ra vụ tai nạn giao thông khủng khiếp, một người chết tại chỗ, người bị thương la liệt,
thì nguyên nhân ban đầu cũng là do... nhậu. Trước khi gây tai nạn, chị này đã uống rượu ở nhà hàng của mình.
Chả phải ngẫu nhiên mà người ta đã cấm tiệt, bằng luật, không cho người điều khiển ôtô có một giọt nào trong người khi
lái. Cũng là người biết lái xe và cũng từng lái lúc đã có... tí ti, tôi
biết, có tí cồn vào lái rất "lụa", bởi anh... không nhát tay. Nhưng cái chỉ số an toàn vì thế
cũng... thấp hơn.
Xử lý
các tình huống sẽ lúng túng, mà ở trường hợp cụ thể của chị Nga, chị khai là do quai giày cao gót vướng vào
chân phanh. Phải còn xác minh, nhưng nếu đúng như thế thì, nếu không nhậu rồi, cách xử lý nó sẽ khác.
Có thể chị sẽ không phóng nhanh khi tới ngã tư đèn đỏ, và khi ấy có thể nhẹ nhàng kéo phanh tay giảm đà lao của xe rất
nhiều...
Tôi từng đi nước
ngoài, và thấy, ngoại trừ một số nước châu Âu cho bia rượu thoải mái, còn
đa phần là cấm. Và vì thế, nếu đi theo nhóm bạn, thì trong va li của các ông
đàn ông bao giờ cũng có... rượu.
Mang đi để uống. Singapore, Mã Lai, Thái Lan, Ấn Độ, Nepal... uống được
tí rượu là trần ai khoai cũ, và cực đắt. Còn mình mang đi, thì mỗi lần vào nhà
hàng lại phải chắt ra chai nhựa, giả làm nước lọc, xuống rót vào ly cối, chuyền nhau uống và không được... khà. Rượu
khà trà chép chép mà không được khà thì quả là... chán thật. Nhưng thói quen mỗi bữa ăn làm vài ly nó có
từ thời... các cụ, nên thành quen, giờ có hẳn thành ngữ... đưa cay.
Nền nông nghiệp
lúa nước, làm gạo mong đủ ăn, còn thức ăn thì... tùy, được chăng hay chớ,
có gì ăn nấy... đã sinh ra cái sự "khôn ngoan" người Việt là... đánh lừa cái lưỡi (chữ của nhà thơ
Nguyễn Khoa Điềm). Ớt đã đành, rượu cũng là một cách đánh lừa vị giác, kích thích cảm giác ăn ngon khi...
ít thức ăn. Chả thế mà các quý ông ngày xưa (giờ vẫn còn một số) trước bữa ăn thì được nhâm nhi trước cút rượu với lạc rang, hoặc một
thứ gì đấy hết sức tiện nhẹ. Xong rồi mới mang cơm canh lên, và xong. Thói quen
này triệt tiêu dần theo đường Nam tiến, bởi đến miền Trung thì họ vừa nhậu vừa
ăn và vào miền Nam thì... ăn no rồi nhậu...
Tất cả thói quen nhậu nhẹt của dân ta đều bắt nguồn từ
thuở... đường làng. Say là men theo bờ rào mà về, trừ một ông, là ông Chí, say
lại lần xuống bến sông và gặp... Nở. Nhưng là tại bởi Chí là Chí, còn đàn ông Việt, nhất là ở nông thôn,
say là men bờ rào về nhà mình, đố ông nào dám trái. Và kể cả ở nông thôn thời ấy
thì khi ra đường, họ vẫn phải cầm theo bó đuốc, để thấy đường, để... tránh mấy
ông say, và mấy ông say cũng nhập nhọa thấy họ mà tránh.
Giờ đường to oạch. Giờ xe vun vút. Giờ động cơ thay chân
người. Thế nhưng có một thứ chưa được thay, chưa chứ không phải không, ấy là
thói quen uống rượu, uống đến say,
say mới sướng, say mới không phí rượu. Và cái nạn ép nhau uống. Sau đấy là
phóng xe về. Giờ người đi bộ hết sức thiểu số so với người đi xe máy, ôtô.
Mới đây tôi
lái xe chở cả nhà xuyên Việt, ghé nhà người quen trên đường chơi, và được mời
ăn cơm, uống bia. Mọi người uống, riêng tôi thì không. Chuyện ấy bình thường. Nhưng có mấy anh bạn ở một trung tâm
đào tạo lái xe thì quá... quý tôi, nên cứ mời, cố mời bằng được. Một mặt
tôi kiên định từ chối, mặt khác, bồi một câu khiến các bạn ấy bỏ hẳn sự nhiệt
tình mời... nguyên lon: Các ông dạy lái xe mà lại cứ cố mời người chuẩn bị lái xe tiếp uống là sao? Thế là bẽn lẽn:
Chúng em xin lỗi bác...
VĂN CÔNG HÙNG
Nguồn: VNCA
Câu chuyện văn hoá khác:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét